Konflikty społeczne w walce o zasoby środowiska przyrodniczego

Prawdopodobnie jesteśmy w przededniu poważnych konfliktów społecznych o zasoby środowiska przyrodniczego. Konflikty te będą wybuchać lokalnie i rozprzestrzeniać się w postępie geometrycznym. Konflikty będą dotyczyć np. nadmiernych wycinek drzew, podtopień, zarządzania terenami rolnymi, dostępu do zasobów czystej wody itp.

Lata 90 zaraz po okresie transformacji ustrojowej w ochronie środowiska stanowiły etap kształtowania postaw proekologicznych. Etap ten związany był z naszymi dążeniami do UE. Społeczeństwo nasze postrzegane było jako, to które nie spełnia standardów unijnych i nie do końca zdaje sobie sprawę z roli jaką pełnią zasoby środowiska przyrodniczego, a już zupełnie nie pojmuje pojęć zrównoważonych zasobów.

Jaka jest sytuacja po ponad 25 latach od momentu transformacji, a co ważniejsze od czasu naszego wstąpienia do UE.

Okazuje się, że poziom świadomości jest dość podobny, ale zmieniło się w istotnym stopniu podejście do traktowania zasobów środowiska. Używam w tym miejscu świadomie terminu traktowania, ponieważ właśnie zasoby środowiska zaczęły być postrzegane, jako pewne dobra, o które należy zabiegać.

Po raz pierwszy zdano sobie sprawę, że zasoby środowiska nie są nam dane raz na zawsze, a co najważniejsze nie są również przeważnie odnawialne.

Trudno mówić o odnawialności zasobów środowiska pedosfery w momencie, kiedy sfera ta potrzebuje ponad 300 lat na ponowne wykształcenie się.

Jak należy to rozumieć? Otóż w ten sposób, że w momencie kiedy dojdzie do jej degradacji, to na jej ponowne naturalne wytworzenie się będziemy musieli poczekać aż tak długi okres czasu w postaci 300 lat.

Innym przykładem mogą być zasoby geologiczne np. surowce kopalne, które prawie z pewnością nigdy za czasów ludzkiego panowania na Ziemi się nie odnowią. Na tym tle dość dobrze wypada atmosfera, która może odrodzić się znacznie szybciej.

Czy w związku z tym, możemy ją bezkarnie zanieczyszczać?

Skażenie atmosfery następuje i dość szybko ustępuje np. dzięki wiatrom, zmianom cyrkulacji ciśnienia itp. Oczywiście pośrednio, możemy i na nią oddziaływać poprzez utrzymywanie wysokiego stanu zalesienia. W tym wypadku każde drzewo odgrywa istotną rolę. Jest to szczególnie istotne w rejonie dużych miast, gdzie dochodzi do wielokrotnego przekroczenia wartości, coraz częściej również tworzenia się smogu.

Jak w tej sytuacji traktować decyzje o masowych wycinkach drzew w strefach wielkich miast? Jest to tym bardziej niezrozumiałe, że wycinki te realizowane są na terenie Parków Narodowych. Wycinane są przeważnie drzewa o przeznaczeniu handlowym. Często nikt już nie ukrywa tego, że chodzi o pieniądze.

Proceder ten prowadzi do tego, że pod pretekstem pielęgnacji, lub zmiany siedliska prowadzi się wyręb drzew, które w danym ekosystemie często odgrywają kluczową rolę. Rolę ze względu na swoje parametry przyrodnicze, które chronią przed podtopieniami, erozją gleby, pochłanianiem szkodliwych substancji z atmosfery, w tym ditlenku węgla. To tylko niektóre ważne cechy dojrzałego ekosystemu leśnego.

Bezprecedensowe masowe wycinanie drzew prowadzone od początku tego roku przez Kampinoski Park Narodowy pomiędzy Izabelinem B, a Hornówkiem, to zagrożenie dla całego ekosystemu, do którego również należy gmina Izabelin.

Warunkiem prawidłowego funkcjonowania  tego ekosystemu jest utrzymanie odpowiedniej gęstości zadrzewienia oraz wieku drzewostanu. Niestety nie wszyscy sobie z tego zdają sprawę. Kolejny raz decydują względy ekonomiczne.

Zysk ze sprzedaży tych drzew jest niewspółmierny do strat, jakie poniesie cała gmina Izabelin i jej mieszkańcy.

Od momentu transformacji wprawdzie zaczęliśmy dostrzegać rolę zasobów środowiska, niestety instytucje powołane do systemowej ochrony przyrody, w coraz mniejszym stopniu spełniają swoje ustawowe zadania.

Powoli wchodzimy w kolejny etap postrzegania roli zasobów środowiska przyrodniczego. Polega on na coraz większym uzależnieniu od tych zasobów wpadając jednocześnie, w coraz większe spory z tymi instytucjami. Prowadzi to w prostej linii do konfliktów społecznych o zasoby środowiska i poważnych sytuacji kryzysowych.

Prawdopodobnie jesteśmy w przededniu poważnych konfliktów społecznych o zasoby środowiska przyrodniczego.

Konflikty te będą wybuchać lokalnie i rozprzestrzeniać się w postępie geometrycznym. Konflikty będą dotyczyć np. nadmiernych wycinek drzew, podtopień, zarządzania terenami rolnymi, dostępu do zasobów czystej wody itp.

dr Jan Sandner

Nowe EkoForum.eu jest akademicką platformą konsultingową

Projekt ThinkTank EkoForum.eu

Zapraszamy instytucje państwowe oraz firmy prywatne do korzystania z usług konsultingowych akademickiej platformy ThinkTank w zakresie zarządzania środowiskiem i jego zasobami oraz edukacją w zakresie szeroko rozumianej problematyki ochrony środowiska.

Więcej informacji…

Projekt Life EkoForum.eu

Projekt tej części nowego Magazynu EkoForum.eu poświęcony jest problematyce naszego funkcjonowania w środowisku. Funkcjonowanie to jest uzależnione, przede wszystkim od zasobów środowiska ich dostępności w zrównoważonym układzie funkcjonalnym.

Więcej Informacji…

Nowy Magazyn EkoForum.eu

Jest to 4 edycja Magazynu EkoForum.eu od momentu powstania. Tym razem nastąpiła jednak istotna zmiana, ponieważ z portalu informacyjnego staliśmy się platformą konsultingową.

  • Od września 2016 Magazyn Ekoforum.eu otrzymał nowy layout dostosowany do nowych zadań merytorycznych.
  • Zmieniony został charakter merytoryczny witryny z informacyjnego na magazyn tematyczny o charakterze popularno-naukowym.
  • Witryna EkoForum.eu stała się platformą internetową dla działalności konsultacyjnej i opiniotwórczej w zakresie zarządzania środowiskiem i jego zasobami.
  • Uruchomiona została inicjatywa powołania ThinkTank w zakresie zarządzania środowiskiem i jego zasobami.
  • W celu skuteczniejszego wspierania, a zarazem propagowania naszych idei uruchomione zostało Studio ekoforum.eu
  • Na witrynie EkoForum.eu pojawi się całkowicie nowy równolegle prowadzony projekt Life EkoForum. Projekt ten będzie poświęcony problematyce naszego funkcjonowania w środowisku.

Na witrynie EkoForum.eu realizowany jest całkowicie nowy równolegle prowadzony projekt Life EkoForum.

Zapraszamy na stronę projektu Life EkoForum.eu