Podtopione gminy część I

Ostatnie fluktuacje klimatyczne spowodowane, szeregiem globalnych procesów przyrodniczych, coraz intensywniej oddziaływają na stan środowiska mierzonego w skali mikro. Wielu naukowców uważa, że jest to dopiero początek, bardzo poważnych zmian klimatycznych, jakie nas czekają w najbliższej przyszłości.

Do jakiego stopnia, będą one oddziaływać na lokalne środowisko przyrodnicze jest to między innymi uzależnione od jego obecnego stanu antropogenizacji.

Zasada jest prosta. Im bardziej zdegradowane środowisko, tym należy oczekiwać na tych obszarach większych problemów na styku człowiek a środowisko.

Poważnym problemem, może być chociażby gospodarka wodna. Przykłady płynące z wielu gmin świadczą, że problemy hydrologiczne, dotyczą zarówno tych gmin przez które przepływają cieki wodne, jak i tych, gdzie ich praktycznie nie ma.

Przykładem takiej gminy, gdzie szczególnie w ostatnim okresie doszło do wielu podtopień, nie będących wynikiem wylewu cieku powierzchniowego jest gmina Izabelin.

Stosunki hydrologiczne na tym obszarze w dużym stopniu, uzależnione są od budowy geologicznej tego obszaru. Jest to obszar dawnej pradoliny Wisły, który kształtowany był przez lodowiec w okresie plejstoceńskim.

Największe znaczenie na powstawanie utworów obszaru gminy Izabelin, miało zlodowacenie północno-polskie. Wpływ ten, nie był wprawdzie bezpośredni, bo zlodowacenie to, nie dotarło do tej szerokości geograficznej, ale wpłynęło pośrednio na kształtowanie się specyfiki gruntów. Dlatego też na tych terenach, mamy bardzo urozmaiconą geologię, na którą miały wpływ między innymi procesy erozji, czy akumulacji.

To zróżnicowanie geologiczne ma bezpośredni wpływ na stosunki hydrologiczne. Na całym obszarze gminy mamy w związku z tym dużą różnorodność gruntów, charakterystyczną dla takich obszarów.

Występują tutaj naprzemiennie zarówno grunty przepuszczalne w postaci różnego typu piasków i żwirów po nieprzepuszczalne gliny zwałowe, czy iły. W profilach glebowych obserwujemy skomplikowany układ tektoniczny warstw utworów skalnych. Efektem tego są miejsca, gdzie woda pochodząca z opadu atmosferycznego infiltruje dość głęboko przez strefę aeracji, zasilając warstwy wody gruntowej w strefie saturacji. W innych miejscach z powodu występowania dość płytko warstw nieprzepuszczalnych, tworzy okresowe mokradła, czy zastoiska.

Tak ukształtowany teren pod względem geologicznym, wymaga daleko idącej wiedzy w zakresie jego prawidłowego zarządzania. Każdy błąd w tym procesie, może stać się swojego rodzaju wyrokiem dla środowiska przyrodniczego oraz późniejszych, chociażby jego użytkowników.

W gminie Izabelin we wschodniej części miejscowości Hornówek, popełniono tego typu błędy. Dlatego okoliczni mieszkańcy przy obecnej sytuacji klimatycznej, jaka panuje na tym obszarze są permanentnie podtopieni.

O tym dlaczego do tego doszło w miejscowości Hornówek w podwarszawskiej gminie Izabelin oraz, jak powinno się zarządzać takimi obszarami, aby do minimum wyeliminować negatywne skutki dla środowiska przyrodniczego oraz mieszkańców tych terenów, proszę czytać na web logu www.ekoforum.eu w kolejnych odcinkach artykułu pt. Podtopione gminy.

dr J.Sandner

Druga część tekstu pt. Podtopione gminy.